Malinów i Malinowska Skała
Malinów (1115 m n.p.m.) i Malinowska Skała (1152 m n.p.m.) położone są w paśmie Baraniej Góry i Skrzycznego w Beskidzie Śląskim. Wzdłuż grzbietu od Malinowskiej Skały w kierunku Przełęczy Salmopolskiej przebiega granica między Wisłą a Szczyrkiem, a w rejonie Malinowskiej Skały zbiegają się granice Wisły, Szczyrku i Lipowej. Grzbietem biegnie również dział wodny oddzielający dorzecze Malinki, jednego z potoków źródłowych Wisły, od dorzecza Żylicy – dopływu Soły.
Wierzchowinę grzbietu budują charakterystyczne zlepieńce malinowskie, należące do górnokredowych warstw godulskich górnych serii śląskiej. W stokach Malinowa występują liczne jaskinie o genezie grawitacyjnej, w tym Jaskinia Malinowska. W szerszym rejonie grzbietu znajduje się także najdłuższa Jaskinia Wiślańska (2275 m) oraz najgłębszy system jaskiniowy polskich Karpat fliszowych – System Malinowska Studnia–Cesta (deniwelacja 75,1 m).
Ryszard Chybiorz / 25.06.2026 / Ostatnia aktualizacja 02.09.2026.
Budowa geologiczna
Wierzchowinę grzbietu Biały Krzyż – Malinów – Malinowska Skała tworzą górnokredowe zlepieńce malinowskie (2 na rycinie), spotykane także w Beskidzie Małym. Skały te należą do górnej części warstw godulskich płaszczowiny śląskiej fliszu karpackiego (3) i są efektem grawitacyjnej redepozycji mas niewysortowanego osadu przez spływy rumoszowe zawierające bloki olistolitów. Na południowym stoku grzbietu występują osuwiska utworzone z przemieszczonych pakietów fliszu karpackiego (1).
Źródło ryc. geologia.pgi.gov.pl/mapy (ze zmianami)
Ochrona przyrody
Malinów i Malinowska Skała położone są w granicach Parku Krajobrazowego Beskidu Śląskiego oraz obszaru Natura 2000 (SOO „Beskid Śląski”). Na południowych stokach Malinowa znajduje się obszar źródliskowy potoku Malinka. Koryta potoków objęte są ochroną w ramach rezerwatu przyrody „Wisła” (CRFOP).
Fot. R. Chybiorz / 2017-09
Zagospodarowanie turystyczne
Wzdłuż grzbietu Biały Krzyż – Przełęcz Salmopolska – Malinowska Skała prowadzi czerwony szlak. Wschodnim grzbietem, biegnącym od Skrzycznego przez Malinowską Skałę do Magurki Wiślańskiej, wytyczono szlak zielony. Przez Przełęcz Salmopolską (934 m n.p.m.), stanowiącą ważny węzeł turystyczny i komunikacyjny, przebiega szlak żółty oraz droga wojewódzka łącząca Szczyrk z Wisłą.
Źródło ryc. mapy.com/pl (ze zmianami)
Malinowska Skała
Skałka na Malinowskiej Skale jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli Beskidu Śląskiego, obok Baraniej Góry i Skrzycznego. Obiekt ten od 1977 r. jest chroniony jako pomnik przyrody nieożywionej i został uwzględniony w katalogu obiektów geoturystycznych pod redakcją Tadeusza Słomki.
Źródło fot. zuziawdrodze.blogspot.com
Malinowska Skała
Z Malinowskiej Skały roztacza się rozległa panorama obejmująca Beskid Śląski, Kotlinę Żywiecką, Beskid Mały i Beskid Żywiecki (zdjęcie). Szczególnie malownicza jest również droga leśna biegnąca wzdłuż południowego stoku Malinowa.
Źródło fot. przewodnik-beskidy.pl
Jaskinia Malinowska
Jaskinia Malinowska jest jedną z najwcześniej poznanych i najbardziej znanych jaskiń Beskidów. Od 1980 roku jest chroniona jako pomnik przyrody nieożywionej (CRFOP), a informacje o jej budowie i genezie znajdują się w bazach prowadzonych przez PIG-PIB: Centralnym Rejestrze Geostanowisk Polski i Jaskinie Polski. Po pracach zabezpieczających od 2019 roku ponownie jest dostępna dla turystów.
Źródło fot. J. Ganszer / 2026-02
Jaskinia Wiślańska
Jaskinia Wiślańska to najdłuższa (2275 m) jaskinia Beskidów i całego fliszu karpackiego. Obiekt pozostaje zamknięty dla swobodnego ruchu turystycznego. Od 2015 roku jaskinia jest chroniona jako stanowisko dokumentacyjne (CRFOP), a jej budowa i geneza zostały opisane w bazach CRGP i Jaskinie Polski.
Źródło fot. J. Ganszer / 2015-11
Jaskinia Miecharska
Jaskinia Miecharska jest drugą pod względem długości (1838 m) i trzecią pod względem głębokości (54,5 m) jaskinią w Beskidach oraz w całym fliszu karpackim. Jest całkowicie zamknięta dla swobodnego ruchu turystycznego. Od 2010 roku jaskinia jest chroniona jako stanowisko dokumentacyjne (CRFOP), a jej budowa i geneza zostały opisane w bazach CRGP i Jaskinie Polski.
Fot. R. Chybiorz / 2010-10
System Malinowska Studnia – Cesta
System Malinowska Studnia – Cesta to najgłębsza (75,10 m) i trzecia pod względem długości (1665,5 m) jaskinia w Beskidach oraz w polskich Karpatach fliszowych. Obiekt jest przedmiotem współczesnych badań i nie jest udostępniony do ruchu turystycznego. Jego parametry morfometryczne oraz historia eksploracji zostały przedstawione w bazie obiektów jaskiniowych, prowadzonej przez Speleoklub Bielsko-Biała.
Fot. zdjęcie ilustracyjne
Jaskinia Salmopolska
Jaskinia Salmopolska znajduje się w rejonie Przełęczy Salmopolskiej (920 m n.p.m.), po prawej stronie drogi prowadzącej do Wisły. Zwiedzanie jaskini odbywa się pod opieką wykwalifikowanych speleologów. Od 1993 roku obiekt objęty jest ochroną jako pomnik przyrody nieożywionej (CRFOP). Informacje dotyczące jej budowy i genezy zostały opracowane i udostępnione w bazie Jaskinie Polski.
Fot. R. Chybiorz / 2017-06
Źródło Malinki
Źródło Malinki znajduje się na wysokości ok. 945 m n.p.m. między Malinowską Skałą, a Zielonym Kopcem. Potok ten jest uznawany za trzeci – obok Czarnej i Białej Wisełki – źródłowy ciek tworzący system źródeł Wisły. Z hydrologicznego punktu widzenia właściwy bieg Wisły rozpoczyna się dopiero w osiedlu Nowa Osada, gdzie Malinka łączy się z Wisełką.
Źródło fot. zuziawdrodze.blogspot.com
Wisła - Nowa Osada
W korycie Wisełki, pomiędzy jazem Małej Zapory a mostem przy ul. Wyzwolenia w wiślańskiej dzielnicy Nowa Osada, znajduje się najlepiej dostępne odsłonięcie zlepieńców malinowskich. Jest opisane w katalogu obiektów geoturystycznych pod redakcją Tadeusza Słomki oraz wpisane do Centralnego Rejestru Geostanowisk Polski, prowadzonego przez PIG-PIB.
Fot. R. Chybiorz / 2010-03