Historia

GeoSilesia to akronim nazwy „Edukacyjno-informacyjny serwis internetowy o dziedzictwie geologicznym, geomorfologicznym i górniczo-przemysłowym województwa śląskiego”. Serwis jest dostępny w sieci Internet od 20 czerwca 2008 roku.

Celem serwisu jest popularyzowanie wiedzy o geologii oraz ochronie georóżnorodności, a przede wszystkim o śląskich obiektach przyrody nieożywionej – zarówno nieruchomych (in situ – odsłonięcia naturalne i sztuczne, skałki, jaskinie i inne), jak i ruchomych (ex situ – okazy w muzeach: minerały, skały, skamieniałości oraz kamienie w budowlach i elementach ich wyposażenia). Serwis prezentuje także obiekty geokulturowe związane z eksploatacją i przetwarzaniem różnych kopalin (kopalnie, huty, cementownie, wapienniki, cegielnie i inne). Wszystkie wymienione obiekty stanowią nasze dziedzictwo przyrodnicze i/lub kulturowe, związane z problematyką ochrony różnorodności przyrody nieożywionej, nazywanej georóżnorodnością, oraz z rozwojem turystyki geologicznej, czyli geoturystyki. Dziedzictwo geologiczne i geomorfologiczne, czyli dziedzictwo Ziemi, a także dziedzictwo górniczo-przemysłowe warto zachować dla przyszłych pokoleń.

BEZ PRZYRODY NIEOŻYWIONEJ ŻYCIE NA ZIEMI NIE MOGŁOBY ISTNIEĆ (J. Liszewska i in. 2011),
BEZ GEOLOGII NIE BYŁOBY ŚWIATA, JAKI ZNAMY, NIE BYŁOBY CYWILIZACJI. DOSŁOWNIE WSZYSTKO, CO NAS OTACZA, JEST ZWIĄZANE Z GEOLOGIĄ (M. Damrat, Rzeczypospolita 28.08.2020 r.).

Nazwa (tytuł) serwisu „GeoSilesia” składa się z dwóch członów: „Geo” (z grec. gê – Ziemia) oraz „Silesia” (łacińska nazwa Śląska). „Geo” w tytule serwisu należy rozumieć jako geosferę, czyli koncentryczne obszary wchodzące w skład kuli ziemskiej. Na geosferę składają się: hydrosfera, atmosfera, litosfera (jądro Ziemi, płaszcz Ziemi, skorupa ziemska), biosfera oraz pedosfera. Sfery te dzielą się na kolejne podsfery. Źródło definicji „geosfera”: Wikipedia – wolna encyklopedia.

Ryszard Chybiorz prace nad realizacją serwisu „GeoSilesia” rozpoczął w Katedrze Geologii Podstawowej Uniwersytetu Śląskiego w trzecim kwartale 2007 roku, z okazji proklamowania przez Organizację Narodów Zjednoczonych roku 2008 Światowym Rokiem Planety Ziemia (International Year of Planet Earth) oraz w związku z obchodami 40-lecia Uniwersytetu Śląskiego.

Wersja beta (v. 1.0) serwisu została opublikowana 20 czerwca 2008 roku, przed I Kongresem Geologicznym w Krakowie, na którym przedstawiono cele i założenia serwisu.

Druga wersja (v. 2.0) portalu została udostępniona 1 października 2009 roku z okazji 35-lecia Wydziału Nauk o Ziemi oraz 70-lecia wydania „Przewodnika po Zagłębiu Dąbrowskim”. W module GeoŚląsk znajdowały się informacje z zakresu nauk o Ziemi, bezpośrednio lub pośrednio odnoszące się do terenu województwa śląskiego. Natomiast w modułach GeoPolska i GeoŚwiat można było przeszukiwać odnośniki (linki) do krajowych i światowych obszarów oraz obiektów geomorfologicznych i geologiczno-górniczych, a także do baz danych, czasopism i wydawnictw oraz instytucji, towarzystw i stowarzyszeń upowszechniających wiedzę z zakresu nauk o Ziemi i geoturystyki.

Mobilna wersja serwisu (v. 3.0) została wykonana w IV kwartale 2016 r. przez Mateusza Chybiorza. W czerwcu tego roku minęło 25 lat od zorganizowania pierwszego Międzynarodowego Sympozjum Ochrony Dziedzictwa Geologicznego w Digne-les-Bains (Francja). Podczas sympozjum podjęto rozmowy dotyczące utworzenia sieci obiektów reprezentujących i dokumentujących wyjątkowość Ziemi – dziedzictwa geologicznego i geomorfologicznego – oraz przyjęto „Deklarację praw pamięci o Ziemi”. Od 2016 roku serwis utrzymywany jest poza infrastrukturą informatyczną Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, a od września 2020 roku stanowi moje hobby na emeryturze.

Głównym elementem wersji 3.0 jest interaktywna mapa pt. „Dziedzictwo geologiczne województwa śląskiego”, dalej zwana „serwisem mapowym GeoSilesia” (https://geosilesia.eu/). Do 14 października 2024 roku mapa nosiła nazwę „Atrakcje geoturystyczne województwa śląskiego”. Jeżeli chcesz dowiedzieć się więcej o funkcjach i zawartości serwisu mapowego, przejdź do strony: O serwisie > Dziedzictwo geologiczne.

GeoSilesia prezentuje archiwalne i aktualne informacje o dziedzictwie geologicznym, geomorfologicznym i górniczo-przemysłowym województwa śląskiego.
Serwis internetowy jest systematycznie aktualizowany.

Ryszard Chybiorz / 05.02.2017 / Ostatnia aktualizacja 11.03.2026.