Zamczysko na Ściszków Groniu
Ścieżków Groń, zwany także Ściszków Groniem lub Łysiną, to wzniesienie o wysokości 779 m n.p.m. w Beskidzie Małym, położone na terenie wsi Łysina w gminie Łękawica. Szczególną atrakcją są znajdujące się na jego stokach skałki Zamczyska, nazywane także Skamieniałym Miastem. Tworzą je potężne bloki piaskowca, rozdzielone szczelinami i wąwozami. Ich obecna forma jest związana z procesami osuwiskowymi i grawitacyjnym przemieszczaniem mas skalnych, tworząc jeden z ciekawszych zespołów form skalnych Beskidu Małego.
Ryszard Chybiorz / 20.06.2026 / Ostatnia aktualizacja 02.09.2026.
Położenie Zamczyska
Zamczysko położone jest na południowo-wschodnim stoku Łysiny. Powyżej stanowiska przebiegają szlaki górskie, dzięki czemu miejsce jest łatwo dostępne dla turystów. W pobliże stanowiska można również dojechać samochodem terenowym. Ze względu na brak parkingu zaleca się jednak pozostawienie pojazdu na parkingu przy skrzyżowaniu ulic Leśnej i Łagodnej, a następnie dojście pieszo.
Źródło ryc. mapy.com/pl (ze zmianami)
Ulica Szczytowa
Od parkingu do Zamczyska, ulicą Szczytową, prowadzi oznakowana ścieżka piesza.
Fot. R. Chybiorz / 2017-04
Taras widokowy
Ulica Szczytowa pod Łysiną stanowi punkt widokowy, z którego można obserwować okoliczne pasma górskie.
Źródło fot. odtur.pl
Panorama
Przy dobrej widoczności można stąd obserwować rozległą panoramę gór – od Beskidu Makowskiego na wschodzie, przez Tatry, aż po Beskid Śląski na zachodzie.
Fot. R. Chybiorz / 2017-04
Osuwisko
Południowy stok Łysiny został ukształtowany przez okresowo aktywne osuwisko skalne. Do dziś w rejonie Zamczyska widoczne są stroma skarpa główna oraz rów osuwiskowy (wąwóz), stanowiące ślady dawnych przemieszczeń mas ziemnych i skalnych związanych z ruchem osuwiskowym. Informacje o tym osuwisku znajdują się w rejestrze SOPO (System Osłony Przeciwosuwiskowej) prowadzonym przez PIG-PIB.
Źródło ryc. mapa.osuwiska.pgi.gov.pl (ze zmianami)
Ochrona przyrody
Zamczysko położone jest na terenie Parku Krajobrazowego Beskidu Małego. Ze względu na swoje walory geologiczne zostało objęte w 2009 r. ochroną jako stanowisko dokumentacyjne „Zamczysko na Ściszków Groniu” (CRFOP). Tablica informacyjna znajduje się w zachodniej części stanowiska, przy skałce Kula.
Fot. R. Chybiorz / 2017-04
Skałki i jaskinie
Na terenie Zamczyska znajduje się imponujący zespół skał piaskowcowych z licznymi jaskiniami (Szczura 2001; Żera 2001; Ganszer 2004). Ściany skalne są nie tylko cennym elementem lokalnego krajobrazu, lecz także popularnym miejscem wspinaczki. W niewielkim rejonie przygotowano wiele dróg wspinaczkowych, z których większość wyposażono w stałe punkty asekuracyjne (topo.portalgorski.pl).
Źródło ryc. Żera (2001, ze zmianami)
Skałka 1
Część północna stanowiska dokumentacyjnego.
Fot. R. Chybiorz / 2017-04
Skałka 2
Część północna stanowiska dokumentacyjnego.
Fot. R. Chybiorz / 2017-04
Skałka 3
Część południowa stanowiska dokumentacyjnego.
Fot. R. Chybiorz / 2017-04
Skałka 4
Część południowa stanowiska dokumentacyjnego.
Fot. R. Chybiorz / 2017-04
Jaskinia Lodowa
Najgłębszą i najdłuższą jaskinią na terenie Zamczyska jest Jaskinia Lodowa, mająca 59 m długości i 10 m głębokości. Jej wyjątkowy charakter wynika ze specyficznego mikroklimatu, który sprzyja tworzeniu się pokrywy lodowej. Wieloletnie obserwacje wskazują jednak, że pokrywa ta jest niestabilna, a jej zasoby stopniowo się zmniejszają. Informacje o budowie, genezie i cechach polskich jaskiń można znaleźć w bazie Jaskinie Polski, prowadzonej przez PIG-PIB.
Źródło fot. J. Opioła / commons.wikimedia.org